Mindfulness is Aandacht

Mindfulness is een term die je overal tegenkomt. Maar wat is het precies? Een goed begin om dit uit te leggen is om te kijken naar de betekenis van de term. Mindfulness is een vertaling van het woord Sati uit het Pali (de taal waarin veel Boeddhistische geschriften zijn opgeschreven). In het Nederlands zou je het kunnen vertalen met “aandacht” of “achtzaamheid”. Een Mindfulness Training is daarom simpel gezegd een training in aandacht.

Wat betekent aandacht hebben/ Mindful zijn?

Vaak hoor je dat als je mindful bent je in “Het Nu” bent. Een meer precieze omschrijving is dat je doelbewust en zonder te oordelen aandacht geeft aan wat je op dat moment ervaart. Bijvoorbeeld dat je je bewust bent van je droge mond tijdens een hike in de bergen, of je dat aangenaam vindt of niet, welke gedachten je erbij hebt (“Zijn we al aan pauze toe?” of “Heb ik wel genoeg water bij me?”) of wat je er bij voelt in je lichaam (bijvoorbeeld vermoeide/zware benen).

Op deze manier zie je de ervaring van het moment. Dit in tegenstelling tot waar we vaak met onze aandacht zijn: vaak zijn we bezig met wat er eerder gebeurde of wat we straks gaan doen. We zijn niet écht daar waar we daadwerkelijk zijn. Met Mindfulness kun je je aandacht voor het moment trainen, zodat je je eigen wijsheid ontwikkelt. Benieuwd wat dit voor voordelen heeft? Lees verder bij Effectiviteit van Mindfulness.

Zie hier onder ook een kort filmpje (5 minuten) waarin Jon Kabat-Zinn, de grondlegger van de 8-weekse Mindfulness training, uitlegt wat Mindfulness is.

Wat is Mindfulness niet?

Soms kan je iets ook goed uitleggen door juist te vertellen wat het niet is. Hieronder een paar veelvoorkomende vooroordelen en mythes.

Voor Mindfulness moet je rustig zijn

Vaak wordt gedacht dat als je mindful bent je rustig moet zijn. Of dat je zo’n tevreden glimlach op je gezicht moet hebben zoals de Boeddha-beeldjes die je ziet. Dit is zeker niet waar. Je kunt ook heel mindful huilen, onzeker en boos zijn of je gigantisch ergeren. Mindfulness gaat om het zien van jouw ervaring in het moment, wat het ook is. Je hoeft dus ook geen “rustige” persoonlijkheid te hebben, Mindfulness is voor iedereen.

Je mag geen gedachten hebben

Verder betekent Mindfulness ook niet dat je niet mag denken of er naar moet streven geen gedachten te hebben. Ook niet tijdens een meditatie. Sterker nog, gedachten en ‘het denken’ (en ook ergernis, boosheid, etc) zijn juist onderdeel van de oefening en kunnen zeer nuttige objecten van aandacht zijn. Ze helpen je je eigen wijsheid te ontwikkelen.

Je moet alles accepteren zoals het is

Ook betekent Mindfulness niet dat je alles maar moeten accepteren zoals het is. Dat je je aandacht traint om te zien wat er in het moment gebeurt, wil niet zeggen dat je alleen blijft kijken en vervolgens niet tot actie kan overgaan. Soms vereist het leven dat je iets doet, een ander pad kiest, een grens trekt. Door je aandacht te trainen kan je beter zien welke weg je moet nemen. Dat wil zeggen: je kan beter zien welke stap jouw welzijn ten goede komt. Je ontwikkelt je eigen wijsheid. Zie meer hierover bij effectiviteit van Mindfulness.

Mindfulness is zweverig

Mindfulness roept bij sommige mensen associaties op met goeroes, kaarsjes, wierook, kleurrijke gewaden en/of eindeloos over spirituele dingen praten en navelstaren. Niets is minder waar. Mindfulness is een training in aandacht. Meer niet. Ook Vlaamse schrijver en historicus David van Reybrouck dacht dat Mindfulness zweverig was. Kijk eens dit korte filmpje (12 min) over hoe hij er na het volgen van een training over denkt.