De waas van alledag

Afgelopen week was ik met een goede vriendin naar de film BlacKkKlansman. De op waarheid gebaseerde film gaat over een Afro-Amerikaanse politieagent in de jaren ’70 die met behulp van een blanke collega infiltreert in de Ku Klux Klan. Gedurende de film zijn verschillende scènes waarin vreselijke dingen worden gezegd over Afro-Amerikanen (en Joden en homo’s). Maar bij praten blijft het niet: geweld en openlijke discriminatie op tal van fronten. Af en toe werd ik er misselijk van en zat ik vol walging naar het scherm te staren.

*SPOILER ALERT* Wil je de film nog zien zonder dat er al iets verklapt is? Lees dan niet verder 😉

In één van de scènes kijkt een groepje KKK leden naar een oude film over zwarte Amerikanen waarin deze werden weggezet als debiele en vooral gevaarlijke beesten die vrouwen verkrachten. De KKK leden lachten erom, schreeuwden dat  ze moesten worden opgehangen.

Of dan die scène waarin werd verteld dat een zwarte geestelijk beperkte jongen werd gestraft voor iets wat hij niet had gedaan. In een grote menigte op straat werden zijn vingers afgehakt en werd hij levend verbrand. Mensen namen delen van zijn verkoolde lichaam mee als trofee. En later werden ansichtkaarten verkocht van foto’s van dit “evenement”. Ongelooflijk.

Het feit dat ik mij besef dat dit niet een fictieve Hollywood productie is, maar een weergave van de werkelijkheid maakte het er niet beter op. En aan het einde van de film werd een duidelijk link gemaakt met de staat van racisme in onze huidige tijd. En ik kan je vertellen, dat was ook geen vrolijke noot…

Daar liep ik de bioscoopzaal uit met de vriendin en merkte op dat de sfeer van de film als een soort waas over mijn waarneming was gekropen. Er was verbijstering bij het herbeleven van beelden uit de film. Ik voelde angst en er kwamen gedachten op als “Het gaat helemaal verkeerd met de wereld”.

Maar wat heeft het met Mindfulness te maken?

Op de fiets naar huis bleef een vreemde mix aan gevoelens hangen. En een soort alertheid naar de wereld om me heen. Alsof er iets ergs te gebeuren stond. Toen zag ik een paddenstoel en hoorde de gedachte: “Een paddenstoel, ja een schimmel en schimmels groeien overal. Zie je, de hele wereld is verrot”. Pas toen merkte ik écht op hoe de film mijn ervaring van het huidige moment beïnvloedde. Ik moest enorm lachen om de conclusie van mijn geest dat de wereld verrot is bij het zien van een paddenstoel!

De waas bepaalt

Elk moment wordt onze geest beïnvloed door hetgeen er via onze zintuigen naar binnen komt.  Sommige ervaringen worden beoordeeld als positief, anderen als negatief of meer neutraal. En deze ervaringen zorgen voor een constant veranderende waas waardoor we de wereld waarnemen. Een vrolijke waas. Een sombere waas. Een angstige waas. Deze waas zorgt dat er bepaalde gedachten opkomen, zorgt voor bepaalde emoties en sensaties in het lichaam. Dat is bij iedereen zo. Zo kwam het ook dat het zien van een paddenstoel de reactie opriep dat de wereld verrot is. Terwijl ik mij ook herinner dat het zien van een paddenstoel de reactie “ooow wat mooi!” kan worden opgeroepen.

Waas

Dat betekent dat onze ervaring “leeg” is: het is geen feit. Onze ervaring is niet zoals het echt zeker te weten is. Een paddenstoel bewijst niet dat de wereld verrot is. En als we daar bewust van zijn geeft dat vrijheid.  Met Mindfulness trainen we dit bewustwordingsproces. Zodat als een collega zegt “Dat project van jou wordt helemaal niks”, we bij onszelf kunnen opmerken dat dit een gevoel van (bijvoorbeeld) angst triggert en er vervolgens gedachten oppoppen als “Zie je wel, ik kan het niet”.  Hoe meer we trainen, hoe eerder we de reacties van onze geest kunnen opmerken.

Want als we dit niet zien kan die opmerking van die collega zo maar uitmonden in “Ik ben niet geschikt voor dit werk”,”Wat kan ik dan wel?” “Ik had hier nooit aan moeten beginnen”, “Niks lukt” en voelen we ons de hele dag rot.  Door het opmerken, door hier aandacht voor te hebben, krijgen we er meer afstand van, beseffen we dat we niet onze gedachten en emoties zijn, dat we er geen controle over hebben. Het schept lucht! Zo werkt Mindfulness.

Ontdek de waas!

Dus kijk eens of je gedurende de dag de waas kan herkennen en hoe deze waas verandert. Als je merkt dat iets je op wat voor manier dan ook raakt kun je opmerken hoe het in je lichaam voelt. Welke gedachten je erbij hebt. Of er misschien emoties zijn. En hoe was je reactie geweest als je daarvoor door je baas/partner/vriendin enorm was gecomplimenteerd met hoe je bezig bent op je werk/studie of in je privé? En hoe was het als je daarvoor had gehoord dat je wegens reorganisatie je baan verliest? Beeld je het eens in hoe je reactie anders was geweest. En misschien als experiment: bezoek de film BlacKkKlansman en kijk wat het met jouw geest doet 🙂