Effectiviteit van Mindfulness

Effectiviteit van Mindfulness begint bij te kijken naar hoe ons huidige leven eruit ziet en dat te vergelijken met wat er gebeurt als we Mindfulness beoefenen. Voor de meesten van ons geldt dat we bijna altijd in een zogenaamde doe-modus leven. We werken, lopen, browsen, praten, zappen, eten zonder dat we beseffen dat we dat doen. We analyseren, plannen, veroordelen onszelf en anderen, piekeren, streven, interpreteren en vermijden zonder dat we het door hebben. Dit heeft allemaal zijn functie en kan handig zijn. Zo hoeven we niet na te denken hoe we onze ene voet voor de andere zetten als we lopen. We kunnen complexe problemen oplossen. We stellen doelen in ons leven om naar toe te werken.

 

De doe-modus: handig, maar met nadelen

Maar deze doe-modus kent ook grote nadelen. Meestal beginnen de problemen als we de doe-modus willen toepassen op ons emotionele leven. Je blijft maar piekeren over iets wat mis is gegaan. Als je merkt dat je iets niet zo goed kan als je vriend(in)/collega veroordeel je jezelf. Je plant weer nieuwe afspraken, maar bent eigenlijk heel moe. Als je kritiek krijgt ga je nog harder werken. Je bent ontevreden over je baan/relatie en hopt steeds weer verder naar een nieuwe baan/relatie. Je hele stemming slaat om door één negatieve opmerking.

Met de doe-modus vervallen we steeds in onze automatische patronen, ook die patronen die hinderlijk zijn. We zijn heel druk met het vinden van oplossingen. Zo druk, dat we eigenlijk niet zien wat er aan de hand is. Zo zorgt de doe-modus ervoor dat we weinig zicht hebben op onze eigen wijsheid: de wijsheid als we de dingen zien zoals ze zijn.

De zijns-modus van Mindfulness

Met een Mindfulness Training train je je aandacht om even te stil te staan en waar te nemen wat er in het moment gebeurt. Gewoon zoals het is, zonder het te willen veranderen of op te lossen. Ook al is het huidige moment (erg) onprettig, we stoppen met “doen” en zien alleen wat er gebeurt. Vanuit deze zijns-modus ben je je bewust van de dingen die je doet terwijl je ze doet. Je ziet je reactiepatronen, emoties die opkomen, gedachten die door je hoofd suizen. Je ziet ze, zonder er door meegesleurd te worden en in je patronen te vervallen. Zo kan je kiezen iets anders te doen. Mindfulness wijst je zodoende op keuzes en mogelijkheden die je niet eerder kon zien. Mindfulness laat je je eigen wijsheid zien. Je vindt daardoor meer rust en balans en kan beter omgaan met nare ervaringen. Je vindt meer voldoening in de dingen die je doet, gewoonweg omdat het huidige moment meer voldoening geeft. Bovendien leer je veel over hoe de geest zich gedraagt.

Je staat even stil en dat is een hele vooruitgang!

Het vreemde is dat we vaak wel aandacht schenken aan ons lichaam (tandenpoetsen, een beetje gezond eten, sporten), maar dat we de geest vergeten. Maar net als het lichaam heeft de geest ook training nodig om “goed” te kunnen functioneren. In De Wereld Draait Door pleitte Vlaamse schrijver en historicus David van Reybrouck ervoor dat Mindfulness net zo gewoon moet worden als tandenpoetsen en gymnastiek. Mindfulness als dagelijks onderhoud voor de geest. Zie hier het fragment (11 minuten).

Onderzoek naar effectiviteit van Mindfulness

De afgelopen jaren is er meer en meer onderzoek gedaan naar de effectiviteit van Mindfulness. Er zijn ook een aantal grote meta-studies gedaan waarbij resultaten van tientallen onderzoeken zijn samengenomen. Hieruit wordt geconcludeerd dat Mindfulness een positief effect heeft op angst, piekeren, (voorkomen van) depressie, pijn en voorkomen van en omgaan met stress. Dit resultaat is ook waar te nemen in de hersenen. Het blijkt dat het brein consistent verandert bij beoefenaars van Mindfulness. Gebieden waar dit tot uiting komt hebben we maken met: meta-bewustzijn, lichaamsbewustzijn, geheugen, zelf- en emotieregulatie en communicatie tussen en binnen hersendelen.

  • Fox, K.C.R., et al., Is meditation associated with altered brain structure? A systematic review and meta-analysis of morphometric neuroimaging in meditation practitioners, Neurosci Biobehav Rev. 2014. 43(6):48-73.
  • Goyal, M., et al., Meditation Programs for Psychological Stress and Well-being A Systematic Review and Meta-analysis. Jama Internal Medicine, 2014. 174(3): p. 357-368.
  • Khoury, B., et al., Mindfulness-based therapy: A comprehensive meta-analysis. Clinical Psychology Review, 2013. 33(6): p. 763-771.
  • Loevden, M., et al., Structural brain plasticity in adult learning and development. Neuroscience and Biobehavioral Reviews, 2013. 37(9): p. 2296-2310.
  • Williams, J.M.G., et al., Mindfulness-based cognitive therapy for preventing relapse in recurrent depression: A randomized dismantling trial. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 2014. 82(2): p. 275-286.itation practitioners. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 2014. 43(0): p. 48-73.
Effectiviteit van Mindfulness

Video’s over de effectiviteit

Een school in Baltimore (VS) gebruikt Mindfulness in plaats van strafwerk (3 minuten)

Universiteit van Harvard laat zien dat Mindfulness bij depressie effectief is (2 minuten)

Onderzoeker Mark Williams van de Universiteit van Oxford vertelt over de invloed op de hersenen (3 minuten)

Scroll naar top