Metta meditatie in tijden van Corona

Met de Corona uitbraak hoor ik van veel mensen om me heen dat zij zich onzeker en angstig voelen. Misschien vraag jij je ook wel af hoe je leven er de komende tijd uit ziet. Wat de gevolgen zijn. Of maak je je zorgen over je baan, je eigen gezondheid en die van je geliefden. Dat geldt voor mij ook.

Van 19 januari tot 19 februari leefde ik op de IC voor baby’s in Leiden. Leven tussen hoop en vrees of mijn lieve dochter het wel ging redden. Je leert over waarden en instellingen van het beademingsapparaat. Over hoe met vocht gevulde longen er op een röntgenfoto uit zien. Over hoe onvoorspelbaar ziekte kan zijn. En over de limieten van onze gezondheidszorg, de beperkingen in wat artsen weten over het menselijk lichaam en beperkingen van behandelingen die mogelijk zijn. Daardoor zit je dicht op de dood. Op de onmogelijkheden voor wat betreft genezing. En op je kwetsbaarheid als mens, de machteloosheid.

De huidige situatie met het Coronavirus zorgt er bij mij voor dat deze confrontatie met kwetsbaarheid, machteloosheid en onvoorspelbaarheid voortduurt. Ik voel me dan ook regelmatig angstig. Angst of mijn familie en vrienden het Coronavirus wel bespaard blijven. Angst voor mijn eigen gezondheid. Mijn angst voor de dood. Hoe ik hier mee om ga? Metta meditatie.

Metta meditatie bij angst

De Boeddha onderwees een bepaald soort meditatie specifiek bij angst: Metta meditatie, wat vaak wordt vertaald als liefdevolle vriendelijkheidsmeditatie. Een meditatievorm die bestaat uit het in gedachten opzeggen van positieve wensen voor jezelf en anderen.

Wat Metta meditatie doet (één van de dingen althans) is je vermogen om moeilijke dingen te tolereren vergroten. Sterker gezegd: het vergroot je vermogen om op een zinvolle manier om te gaan met de pijnlijkheden die op je pad komen. De onvermijdelijke moeilijkheden van het leven worden daardoor niet kleiner, maar jij wordt groter. Er komt meer ruimte en opening, waardoor je je anders tot die moeilijkheden gaat verhouden. Je leert vertrouwen dat je hart groot genoeg kan zijn om alles te omvatten wat het leven je brengt. Een houding waardoor je, in mijn ervaring in ieder geval, ook in periodes van angst, kan genieten, blij kan zijn, je hart kan openen. Naast mijn angsten, hopeloosheid en gevoelens van zinloosheid, kan ik ook van de zon en de opkomende narcissen en krokussen genieten. Kan ik ontroerd worden van alle mooie initiatieven die ontstaan om mensen in dit Corona-tijdperk te helpen. En kan ik mijn angsten beter verdragen.

Ik wil dat niet presenteren als een mooi plaatje. Niet in de zin dat alles dan maar goed is, ik alles kan accepteren of dat mijn angst als sneeuw voor de zon verdwijnt. Dat is in geen geval zo, ook niet als ik mediteer. Het voelen van angst, diepe machteloosheid, omgaan met de dood is geen kattenpis. Maar door deze Metta ontwikkel ik de vaardigheden ermee om te gaan en is er óók ruimte voor zachtheid en geluk. Het is waar ik in deze moeilijke tijd met het Coronavirus en het overlijden van mijn dochter Lize op terug val. Het is één van de weinige dingen die zinvol voelen. Misschien voor nu wel het enige. Metta geeft me de zachtheid en openheid die ik in deze periode nodig heb.

Hieronder vertel ik meer over wat Metta meditatie inhoudt. Misschien kan het ook voor jou iets betekenen.

Metta meditatie

Metta meditatie: wat wens je?

Zoals ik hierboven schreef bestaat Metta meditatie uit het in gedachten opzeggen van positieve wensen voor jezelf en anderen. Traditioneel wens je jezelf en anderen de volgende wensen:

Moge ik/je gelukkig zijn

Moge ik /je gezond zijn

Moge ik/je veilig zijn

Moge ik/je op je gemak zijn

Maar je kan ook je eigen zinnen maken. Het is belangrijk iets te kiezen wat resoneert, wat goed voelt. Iets wat je met heel je hart kan wensen. En de wens moet een algemene wens zijn. Iets wat iedereen zou willen: jij, je oma, de keuterboer in Ghana, de keizer van Japan, maar ook je hond en de bijen. Gelukkig zijn, vrij zijn, jezelf accepteren, vrij zijn van zorgen of pijn, je verbonden voelen, vredig zijn, dat soort wensen heeft iedereen. En dus niet: genoeg geld hebben om X van te kopen. Of: je baan behouden. Of: genezen van kwaal X. Het mag 1 zin zijn die je herhaalt of een paar, wat je het meest prettig vindt. Blijf gedurende de meditatie bij deze ene of aantal zinnen. Bij een volgende meditatie kan je ze weer veranderen.

Metta meditatie: voor wie wens je?

Traditioneel begin je met jezelf deze wens (of wensen) te wensen (😊). Dit kan best moeilijk zijn. We zijn, hoe gek het ook klinkt, het niet zo gewend om onszelf vanuit ons hart allerlei moois te gunnen. Bij sommige mensen roept het zelfs veel weerstand op. Helemaal niet erg. Sommige mensen beginnen daarom de meditatie om voor iemand anders iets moois te wensen. Ook prima. Maar wensen voor jezelf is net zo belangrijk als wensen voor een ander!

Na het wensen van positieve wensen voor jezelf kies je achtereenvolgend:

  • iemand die je veel heeft gebracht, iemand die je heeft geholpen in moeilijke tijd of er op een andere manier voor je was.
  • een vriend (of familielid/ iemand bij wie je een positief gevoel hebt)
  • een neutrale persoon (iemand bij wie je geen sterk positief of negatief gevoel hebt: dat kan een onbekende zijn, zoals de postbode of iemand achter de kassa bij je supermarkt)
  • een moeilijk persoon (iemand met wie je een conflict(je) hebt of had).
  • alle levende wezens: alle mensen én dieren op de aarde en het heelal.

Metta als een training

Bij Metta meditatie breng je je aandacht naar het gunnen van die positieve wens naar jezelf en anderen. Zoals je bij een Mindfulness meditatie steeds weer naar de adem gaat, ga je bij de Metta meditatie steeds weer met je aandacht naar het gunnen van de positieve wens(en) die je herhaalt. Ook al voel je je slecht, stort de wereld om je heen, je kan steeds weer de intentie zetten om jezelf en anderen het beste te gunnen. Het hoeft niet zo te voelen, het gaat niet om het gevoel. Je hoeft er niet blij van te worden, al kun je er wel blijheid, zachtheid, openheid en andere prettige gevoelens door ervaren. Ook mooi! Je hoeft je ook niet af te vragen of het mogelijk is dat je gelukkig word of dat het mogelijk is dat die ander zich gelukkig voelt. Het feit dat je steeds weer de intentie zet om jezelf en anderen iets moois te gunnen brengt al verandering. Je oefent in het gunnen door steeds de zinnen te herhalen en je bewust te zijn van hun betekenis. Dat is de training.

Metta is een training die je ook gedurende de dag kan doen. Merk je op dat je je angstig voelt? Wens jezelf dat je gelukkig mag zijn en herhaal deze zin in je hoofd een paar keer. Of wens jezelf iets anders wat je op dat moment wel kan gebruiken. Heb je veel last van een lichamelijke kwaal? Wens jezelf dat je gezond mag zijn of vrij van pijn. En je kan ook voor anderen gedurende de dag wensen. Als je mensen op straat ziet: wens ze wat je toepasselijk vindt. Bijvoorbeeld de mensen die in de auto voorbij rijden: moge je veilig zijn.

Metta meditatie proberen?

Benieuwd? Probeer de onderstaande begeleidde meditatie van Shaila Catherine.

Het is in het Engels en geeft een goede introductie. Je kan een paar keer met deze audio doen en daarna zelf de meditatie doen. Of probeer eens verschillende begeleidde meditaties uit van andere leraren. De ene kan je meer aanspreken als de andere, kies degene die je het prettigst vindt. Een aantal andere begeleidde Metta meditaties (als je klikt op de link kom je bij de pagina waar je de meditatie kan luisteren):

Nog wat tips

Als je veel weerstand hebt om jezelf mooie dingen toe te wensen, begin dan met iemand met wie je deze weerstand helemaal niet hebt

Dat kan een bekende van je zijn, of iemand die je inspireert (een bekendheid zoals Gandhi of Nelson Mandela), iemand die overleden is, of misschien een huisdier. Als je begint met die meditatie stel je je diegene zo goed mogelijk voor met alle mooie kwaliteiten die je zo in hem of haar waardeert. Je kan er ook bij visualiseren dat er een mooi licht vanuit je hart naar diegene gaat en diegene verlicht. En dan begin je met je wensen. Na een tijdje, wanneer het goed voelt, wens je jezelf deze mooie wensen.

Ik ben eens een meditatie begonnen met de hond die wij vroeger hadden: een hele lieve Duitse herder, Laika genaamd. Ik heb zulke fijne herinneringen aan hem en de meditatie voelde daardoor heel zacht. Hierdoor kon ik mezelf ook makkelijker heel veel moois wensen.

Voelt het wensen voor jezelf egoistisch?

Echt, wensen voor jezelf is net zo belangrijk als voor anderen. En nee, het is niet egoïstisch. Verre van. Ik durf wel te zeggen dat het omgekeerde het geval is. Wensen voor jezelf is één van de meest altruïstische dingen die je kan doen. Maar dat is misschien een onderwerp voor een ander blog 😉

Ook voor de categorie “ moeilijk persoon” kan het lastig zijn om vriendelijke wensen te wensen

Als je in de meditatie bij deze categorie bent aangekomen kies dan niet (meteen) iemand die je enorm heeft gekwetst of iemand die ontzettend veel negativiteit bij je oproept. Kies iemand die je gewoon, om wat voor reden ook, niet zo mag. Iemand die je een beetje irriteert. En bedenk dat ook deze persoon gelukkig wil zijn. En dat als mensen gelukkig zijn dat niet alleen voor henzelf, maar ook voor alle anderen met wie ze in aanraking komen fijner is. Of kies een wens die wat minder “groots” aanvoelt. Wat dat voor jou is weet ik niet, maar het kan bijvoorbeeld zijn: moge je vrij zijn van pijn.

Soms kan het wensen van allerlei moois aan “alle levende wezens” wat abstract voelen

Je kan dan ook eens experimenteren met bepaalde groepen. Vluchtelingen, artsen die het Coronavirus bestrijden, mensen/dieren die ziek zijn, mensen die rouwen, etc. Je kan het ook eens geografisch aanpakken. Eerst je buren, dan je straat, je stad, je provincie, Nederland, Europa, de hele aarde, de hele kosmos. Creatief zijn mag, kijk wat voor jou werkt.

Als je gedurende de meditatie negatieve gedachten opmerkt bij het wensen, weet dan dat dit heel normaal is

Soms vind er een soort rebound effect plaats. Doordat je jezelf geluk wenst komen er dan situaties naar boven waarin je je juist heel erg schaamde of waarbij je heel verdrietig was. Kortom, situaties waarin je helemaal niet zo gelukkig was. Of wanneer je een vriend geluk wenst komen er bijvoorbeeld situaties naar boven waarin hij/zij je kwetste. Je kan dan gewoon doorgaan met die wensen. Ook kan je de wensen dan een klein beetje aanpassen:

    • Moge ik/je toch gelukkig zijn
    • Moge ik/je hoe dan ook gelukkig zijn
Heb je het gevoel dat je maar wat droog zinnen zit op te dreunen?

Geeft niks, “just keep going” zou Virañani zeggen. Gewoon doorgaan met het wensen, je concentreren op het gunnen van de mooie wensen. Je kan het niet fout doen. En wat je ook eens kan doen: reflecteer op de betekenis van je wensen, tijdens de meditatie of daarvoor/daarna. Wat zou het betekenen als je echt diep gelukkig bent? Als je je helemaal veilig voelt of gezond bent? Hoe voelt dat? Hoe zou het leven voor je zijn? En hoe zou het voor die ander zijn? Hoe zou die ander eruit zien?

Moge je gezond blijven, gelukkig zijn en vrij van angst leven!

 

Met veel dank aan Shaila Catherine voor haar mooie online cursus (t/m woensdag kan je je voor deze nog aanmelden en anders komt er later in het jaar nog een nieuwe) en Virañani voor de Metta instructies tijdens mijn retraite in Birma!

Scroll naar top