Acht wereldse winden

Hoe je leven ook loopt, er is geen ontsnappen aan de acht wereldse winden. Acht winden die waaien over de vlaktes en door de gebergten van jouw leven, van ieders leven. Acht krachten die constant komen en ook weer verdwijnen. Krachten die een kenmerk zijn van het leven als mensen. Vaak zijn we bezig aan een hopeloze missie om de wind te stoppen, van richting te laten veranderen of vast te houden. Een zinloze missie die ons alleen maar stress bezorgd. Welke acht winden zijn er? En hoe ga je er wijs mee om? 

Welke 8 wereldse winden? 

De acht wereldse winden bestaan uit vier paren die elkaars tegenovergestelde zijn.

De wereldse winden van plezier en pijn

Je geniet ergens van en je baalt soms ergens van. Het ene moment ervaar je een heerlijk gevoel van vrijheid en later voel je je opgesloten. Blijheid en verdriet. Liefde en boosheid. Prettige gevoelens en pijn in je lichaam wisselen elkaar af.

De wereldse winden van verkrijgen en verliezen

Je krijgt een goede baan en verliest daarna het plezier erin. Je ontvangt onverwacht een financiële meevaller maar de volgende dag gaat je auto kapot. De ene dag voel je lichaam gezond, maar daarna word je ziek of krijg je een ongeluk. Later in je leven wordt vergeetachtig, morgen verlies je energie en lig je kapot op de bank. Je wordt geboren en je verliest het leven.

De wereldse winden van goedkeuring en afkeuring

Het ene moment krijg je complimenten en daarna geeft iemand je kritiek. Je wordt geprezen, maar daarna blijft elke vorm van positieve aandacht uit. Je bent blij met jezelf en soms ook helemaal niet. Soms prijs je jezelf en soms praat je jezelf de grond in. 

De wereldse winden van het hebben van faam en van berucht zijn

Je staat bekend als iemand die behulpzaam en zorgzaam is, maar een tijd later vinden mensen dat je niet genoeg doet. Soms merk je dat mensen aan je denken en soms laat niemand iets van zich horen.

wereldse winden

De aard van de wereldse winden

Deze acht wereldse winden waaien altijd. Soms de ene kant op, soms de andere kant. Soms sterk en soms een zacht briesje. Je doet er niets tegen. De wind is niet in je handen te vangen en vast te houden of met je armen te sturen of te stoppen. De wereldse winden zijn de kenmerken van ons aardse bestaan. Eigenschappen van hoe het leven is. Niet alleen dat van jou, maar van álle mensen. 

Sommige van die winden zijn prettig en andere winden onprettig. Hoe kunnen we ons daar wijs toe verhouden? 

Vasthouden van wereldse winden

Wij mensen hebben de neiging te willen vasthouden aan wat prettig is. Maar als je vasthoudt aan het plezier, de goedkeuring, de faam en het verkijgen van mooie dingen heb je al verloren. Het moment dat deze winden waaien is prettig, maar zodra je op ze probeert te bouwen, ze vast probeert te houden, betoverd raakt door het idee dat ze er altijd kunnen zijn of dat je er recht op hebt… dan ben je in de val gelopen. Hoe prettig plezier, goedkeuring, faam en het verkijgen van mooie ervaringen ook zijn, omdat ze veranderlijk en oncontroleerbaar zijn kunnen ze nooit de basis zijn van ons geluk. Welke fantastische staten van zijn je ook ervaart en hoe prettig de winden zijn die waaien, ze zijn een onstabiel fundament en daarom ongeschikt voor werkelijk geluk. 

Prettig zonder vasthouden

In plaats daarvan kan je dankbaar zijn voor plezier en goedkeuring mét het besef dat ze tijdelijk zijn, dat ze verdwijnen, dat je geen controle over ze hebt. Het is mogelijk je compleet vervuld met inspiratie en enthousiasme te voelen zonder enige hoop of verwachting te koesteren dat het zal blijven. Zonder enige wens het te willen vasthouden. Zonder enige gedachte aan hoe je dit gevoel in stand kan houden, kan uitbreiden of weer kan ervaren. Dit is een compleet andere ervaring. Een ervaring omgeven door rust, balans en evenwichtigheid in plaats van de onrust en drukte van er iets mee te moeten of willen. Een ervaring bevrijdt van de zinloze drang de wind te willen vangen. Bovendien kan je meer ten volle genieten omdat je zonder angst de onvermijdelijke verandering van windrichting tegemoet kan gaan. 

Verzetten tegen wereldse winden

Net zoals we de neiging hebben vast te willen houden wat prettig is, hebben we als mens de neiging ons te verzetten tegen wat onprettig is. Maar als je je gaat verzetten tegen verlies, afkeuring en pijn raak je nog dieper in de chaos. Verzetten door te bedenken hoe het anders had moeten zijn, dat je dit niet verdiend hebt, dat het iemands schuld is. We kennen zoveel manieren van verzet. Verzet dat er alleen maar voor zorgt dat de pijn sterker wordt vastgezet en langer duurt. Deze onvermijdelijke onprettige wereldse winden horen bij het leven, komen en gaan en zijn niet onder je controle. Je kan ze simpelweg ervaren voor wat ze zijn: veranderlijk en oncontroleerbaar. Je kan ze zien in al hun kenmerken, met hun onprettigheid en narigheid. 

Onprettig zonder verzet

Het is mogelijk je diep ellendig te voelen vol pijn en verdriet zonder enige reactie van wegduwen of verzet. Zonder ook maar één gedachte aan dat het anders zou moeten of kunnen zijn. Zonder ook maar op zoek te gaan naar schuld of oorzaak. Je zit alleen maar in het oog van de storm en laat het razen. Je ervaart dat het verlies, de afkeuring en pijn erbij horen. Niet alleen in jouw leven, maar voor iedereen. Groot én klein. Zo kan je de zachtheid van compassie ervaren, een bedding van een open en groot hart waarin alles kan zijn zoals het is. Een bedding die jezelf verlicht van de hopeloze drang om de wind te stoppen. 

Mindfulness oefenen met de wereldse winden 

Je kunt van deze acht wereldse winden een oefening maken. Het is dan handig om de acht termen uit je hoofd te leren. Ik onthoud makkelijker de Engelse termen van deze wereldse winden dus die zal ik hier ook noemen: pleasure & pain, gain & loss, praise & blame, fame & disrepute. 

Elke keer als je iets prettigs of onprettigs merkt, vraag jezelf af welke wind er waait. Dat kan heel kort. Misschien in 2 seconden. Herken je één van de acht wereldse winden? Je hoeft het niet te analyseren, alleen de herkenning “Ah dit is verlies/plezier/…” keer op keer kan iets veranderen. En reflecteer ook eens op dat die wind eindig is. En buiten je controle. Wat betekent dat voor je ervaring van die wind? Kun je dan patronen herkennen? Wat doet het besef dat dit kenmerken van het leven zijn, die voor alle mensen gelden? 

Onderzoek naar vasthouden en verzetten

Ga eens voor jezelf na: op welke manieren probeer je die prettige winden vast te houden of te controleren? Door te verwachten dat iemand je een compliment geeft? Door extra hard je best te doen op je werk? Steeds bezig te zijn met plannen van en denken aan een nieuwe activiteit om je goed te voelen? Denken dat als je het maar op een bepaalde manier doet of bepaalde dingen doet je je dan wel steeds goed voelt?  

Onderzoek eens: welke vormen van verzet tegen onprettige winden kan je herkennen? Misschien oordelen over dat iemand bepaalde kritiek niet mag uiten. Tegen jezelf zeggen dat je niet boos of angstig mag of hoeft te zijn? Blijven malen over iets wat je hebt gedaan? 

Vrijheid in de wind 

Door niet vast te houden of je te verzetten tegen de wereldse winden vind je vrijheid.  Vrijheid van het constant maar van alles moeten en willen proberen om de oncontroleerbare wind te laten veranderen. Vrijheid van steeds maar weer manieren te bedenken om de wind te laten stoppen of juist aan te wakkeren. Met Mindfulness leren we ons behendig mee te laten varen door de wind, omdat we ervaren dat elke andere optie ons moe en gestresst maakt. En ervaren dat het compleet zinloos is. De wind is gewoon de wind die waait, kijk maar naar buiten naar de bewegende takken. De wind waait en jij bent vrij. 

In de woorden van de Boeddha 

Knowing this, the wise person, mindful,

ponders these changing conditions.

Desirable things don’t charm the mind,

undesirable ones bring no resistance.

As he thus abandons welcoming & rebelling,

he is released from birth, aging, & death;

from sorrows, lamentations, pains, distresses, & despairs.

He is released, I tell you, from suffering & stress.

oorsprong mindfulness boeddhisme

Scroll naar top